© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 0 reacties

In de reeks “knoppies op de camera” kijken we vandaag naar focus. We kunnen ons onderwerp handmatig instellen, dat doen we vaak bij macrofotografie of met stillevens in de studio, maar dat is bijna niet te doen bij bewegende onderwerpen en situaties waarin je snel moet reageren. De camera kan ons daar ook prima mee helpen. Daarom kijken we deze keer naar de scherpstelfuncties van de camera.

Op veel camera’s zitten verschillende autofocus (AF) programma’s. Je hebt de ‘one shot’ die, zoals de naam al zegt, elke keer bij het indrukken van de sluiterknop op ?©?©n punt focust. Wil je ergens anders op focussen dan moet je de sluiterknop weer loslaten en opnieuw mikken. Je hebt de AI Focus, deze verlegt het focuspunt afhankelijk van waar je met de lens op mikt. En je hebt vaak ook nog een AI Servo optie die continu scherpstelt op een bewegend voorwerp. De camera zoekt het bewegende voorwerp op en probeert deze zo goed mogelijk scherp te houden. Vooral handig bij snel bewegende onderwerpen, vaak dus sport- of natuurfotografie. Over het algemeen heb ik mijn camera op AI Focus staan, anders moet ik elke keer als het onderwerp iets verschuift de sluiterknop loslaten en opnieuw indrukken.

Hier had ik misschien wat aan de AI Servo functie gehad, de hond rent sneller dan de camera kan herfocussen. Helaas had ik de AI Servo functie toen nog niet. Toch geeft het ook wel iets dynamisch aan het plaatje.

Als je door de zoeker van een spiegelreflexcamera kijkt zie je een aantal puntjes. Afhankelijk van de camera kunnen dit er drie, maar ook tientallen zijn. Dit zijn de punten waarop de camera scherp kan stellen, we noemen ze focuspunten. Als je de sluiterknop half indrukt zul je zien dat (vaak) het middelste focuspunt rood oplicht (en je hoort in de standaard instelling een *piep*, die heb ik uitgeschakeld). Als dit gebeurt heeft de camera op dit punt scherpgesteld. Het middelste punt voor het automatisch scherpstellen wordt het meest gebruikt en is meestal ook het meest accuraat. Maar wat nu als je je aan ‘de regels‘ probeert te houden en dus je onderwerp links of rechts van het midden of de horizon boven of onder het midden in het beeld wilt plaatsen? Gaat de camera dan niet op de achtergrond scherpstellen?

Je kunt hier twee dingen doen. Allereerst kun je met het middelste focuspunt mikken op het deel van de foto dat je scherp in beeld wilt krijgen. Houd je nog niet bezig met de compositie, maar druk de sluiterknop half in zodat de camera scherpstelt op dat deel van de foto waar je de focus wilt leggen. Vervolgens houd je de sluiterknop nog steeds ingedrukt en maak je een nieuwe compositie. Het deel wat scherp moet zijn blijft scherp en toch heb je een meer dynamische compositie. Focus and then recompose (FTR). Doe dit wel alleen met de one-shot modus, in de AI Focus modus gaat de camera toch de focus (iets) verleggen als je de lens van het onderwerp weghaalt. Druk dan op de * knop, deze kan de belichting en/of focus vastzetten zodat je rustig een nieuw compositie te maken zonder minder scherpe foto’s te krijgen.

De focus ligt hier onderaan het beeld, eerst focussen en vervolgens het beeld opnieuw samenstellen

De andere manier is om ?©?©n van de beschikbare scherpstelpunten te selecteren. De meeste camera’s hebben een optie om door alle punten te scrollen en het punt dat het beste op je onderwerp valt te selecteren. Dus als je rechtsbovenin wilt scherpstellen, omdat daar je onderwerp is, dan selecteer je dus het focuspunt dat rechtsboven staat en hetzelfde geldt voor linksboven. Hoe meer focuspunten de camera heeft, hoe makkelijker het wordt dat ene punt te selecteren dat precies op de goede plek valt.

De eerste optie heeft mijn voorkeur bij de meeste onderwerpen. Ik heb daar de meeste controle over waar de focus precies moet liggen. Maar de selectieve focuspunten zijn wel heel handig als je met een statief bezig bent en dus niet met het middelste focuspunt kunt focussen zonder elke keer het statief te moeten verzetten/vertillen of als je onderwerp in beweging is en je wilt met AI Focus en een specifiek focuspunt het onderwerp volgen.

Naast de losse punten zit er ook een optie op de camera om alle focuspunten te activeren. Handig als je meerdere onderwerpen in ?©?©n beeld wilt vangen die op verschillende afstanden van elkaar zitten. Dan werkt ?©?©n focuspunt niet goed. De slimme chip in de camera zoekt dan het meest dichtstbijzijnde voorwerp, selecteert het focuspunt dat daar het dichtst bij zit en houdt hier de focus dus op gericht. Vooral handig bij natuurfotografie. Let op: gebruik deze optie niet voor bijvoorbeeld portretten waar je kans loopt dat de camera scherp gaat stellen op de neus in plaats van de ogen. In portretten moeten de ogen het haarscherp zijn, het is het eerste waar iedereen (onbewust) naar kijkt. Met de A-DEP modus op (Canon) camera’s kan de camera een diafragmawaarde voorstellen waarmee zowel het voorste als achterste voorwerp scherp is. Niet altijd even betrouwbaar helaas.

Meerdere punten om op te focussen.

Hoe goed de autofocus ‘raakschiet’ zodra je je sluiterknop indrukt wordt onder meer bepaald door de beschikbare hoeveelheid licht, het contrast met de omgeving, de lichtsterkte van de lens en de kwaliteit van de camera. Met mijn twee F1.8 lenzen (100mm macro en 85mm) is de focus razendsnel, met mijn 28-135mm F3.5-5.6 merk je dat de autofocus er langer over doet het onderwerp te vinden. Ook snel afwisselen tussen dichtbij en veraf focussen betekent dat je tijd verliest omdat de camera op zoek moet naar het nieuwe focuspunt. Ditzelfde geldt trouwens voor je ogen, houd maar eens iets heel dichtbij en kijk dan erlangs naar een onderwerp ver weg. Het duurt even voordat de focus er weer is. Veel fabrikanten hebben speciale benamingen voor autofocus motortjes die snel en geruisloos werken. Bijvoorbeeld ‘USM’ van Canon.

Als het te donker wordt merk je dat de autofocus op zoek gaat naar het onderwerp. Hij gaat dan ‘hunten’, snel verschillende scherpstelstanden uitproberen om het onderwerp te vinden. Soms moet je dan je focus iets verleggen (bijvoorbeeld op een rand van een licht en donker vlak ipv alleen in het donkere vlak) of bijlichten. Sommige camera’s hebben een hulplichtje wat even snel een flits er uit gooit zodat de camera kan zien waar het focuspunt ligt voordat de echte foto wordt genomen.

Verwacht niet dat autofocus al je focus problemen oplost, vooral bij grote diafragma openingen (lage F-waarden) is de foutmarge erg klein en loop je al snel de kans dat de focus achter of voor het onderwerp ligt. Een stevige hand, een goede selectie van de sluitertijd en gewone ouderwetse skills spelen een grote rol. De fotograaf bepaalt nog steeds voor 90% hoe de foto er uit komt, de focuspunten en -programma’s zijn gewoon een heel erg handig hulpmiddel.

Wil je meer weten over camera techniek, compositie en beeldbewerking? Bekijk dan ook mijn andere fotografie tips.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 2 reacties

De meeste teksten over fotografie lees ik in het Engels, daarom gooi ik soms Engelse termen in mijn stukken. In dit geval heb ik een naam uit de Canon handleiding overgenomen, de “Creatief gebruik-modi”. Dat zegt je waarschijnlijk weinig, maar het zit wel prominent midden op je camera. Het zijn namelijk de P, Tv, Av, M en A-DEP opties op het programmakeuzewiel (het draaiwiel waarop ook icoontjes van een rennend mannetje, een tulp en een maantje staan).

Ik heb het al vaker gehad over handmatig de instellingen van de camera kiezen. Dit is de M(anueel) modus. Je regelt dan alles zelf van sluitertijd tot diafragma en iso waarden. Dit geeft je de meeste controle over hoe de foto er uiteindelijk uit komt te zien. Maar soms heb je niet alle tijd van de wereld om met de instellingen te spelen, je moet snel kunnen reageren en niet continu de sluitertijd of diafragma hoeven aan te passen. Je wilt gewoon kunnen ‘knallen’. Daarvoor hebben we de P, Tv, Av en A-DEP modi op de camera.

De P stand (AE -programma) vergeten we weer snel, deze stelt de sluitertijd en diafragmawaarden in op dezelfde manier als de volautomatische modus. Enige voordeel is dat je hier vaak wel RAW, iso, etc. kunt instellen.

Tv

Als je de Tv modus (sluitertijdprioriteit) inschakelt komt dit er op neer dat je een voorkeur instelt voor de sluitertijd. Bijvoorbeeld als je racewagens wilt fotograferen, dan kun je het beste een vaste sluitertijd van rond de 1/100-1/125s instellen. Hiermee kun je garanderen dat je sluitertijd snel genoeg is om de auto’s scherp vast te leggen, maar wel langzaam genoeg is dat je de wielen ziet bewegen.

Met de Tv modus laat je de camera het diafragma uitzoeken waarmee je die sluitertijd kunt halen. De Tv modus zorgt er dus voor dat je je niet druk hoeft te maken over het verlengen van de sluitertijd als er net een wolk voor de zon trekt, je kunt je volledig concentreren op het goed meebewegen met de auto (panning). Is het nu erg donker en staat het diafragma maximaal open voor de lens, dan kun je wel onderbelichte resultaten krijgen. Door de ISO waarde iets op te schroeven kun je er voor zorgen dat je met een maximale diafragma opening toch goedbelichte resultaten krijgt.

Av

De Av modus (diafragmaprioriteit) werkt hetzelfde als het Tv, maar dan voor het diafragma. Dit is belangrijk als je een bepaalde onscherptediepte in je foto wilt krijgen, veelgebruikt bij portretfotografie. Je stelt het diafragma op een vaste waarde in en de camera zoekt er zelf de beste sluitertijd bij. Je loopt hierbij wel wat meer risico op bewogen foto’s, want afhankelijk van de hoeveelheid licht kan de sluitertijd snel afnemen.

Ik heb de Av modus gebruikt voor mijn Zomercarnaval foto’s en als de zon wegviel moest ik de ISO waarde omhoog brengen van 100 naar 250 om toch een fatsoenlijke sluitertijd te krijgen op F5.6 (minimum van mijn 28-135mm lens volledig ingezoomd). Je moet altijd proberen, ik kan het niet vaak genoeg zeggen, om een minimale sluitertijd te houden van 1/mm van je lens. Ben je op 150mm ingezoomd, dan is een sluitertijd van 1/150s een veilige stand (vaak kun je nog een stapje lager). Minimaal 1/60s is nodig om hem in je handen vast te houden, bij langere sluitertijden is een statief nodig.

Houd er trouwens rekening mee dat je bij een zoomlens een verschil in diafragma waarden hebt afhankelijk van de zoomfactor. Mijn 28-135mm lens heeft tussen de 3.5-5.6 over het zoombereik, stel ik dus F4 in, dan zal de camera bij volledig inzoomen zelf naar F5.6 schuiven.

A-DEP

De A-DEP modus is net zoals de P modus niet echt bruikbaar. De instelling is bedoeld om de camera automatisch een ideale scherptediepte te laten kiezen met diafragma en sluitertijd. Dit beslist de camera aan de hand van het dichtstbijzijnde en meest verafgelegen object in het beeld.

Als je de A-DEP (Auto Depth of Field) modus selecteert (zit op de meeste Canon EOS camera’s) en de sluiterknop half indrukt, dan zul je zien dat de camera een aantal autofocus scherpstelpunten activeert (de vierkantje blokjes in je beeld bij een spiegelreflexcamera). Dit zijn de punten waarvan de camera denkt dat daar de dichtstbijzijnde en meest verafgelegen objecten zijn. De camera zal dan een diafragma instelling voorstellen. Staan de objecten ver van elkaar af en ben je sterk ingezoomd, dan zal dit vaak een kleine diafragma zijn (F22 of meer). Staan de objecten dicht bij elkaar en ben je minder ver ingezoomd dan kan de camera bijvoorbeeld F11 voorstellen.

De A-DEP modus vereist dat beide focus punten in hetzelfde beeld staan op het moment dat je de foto wilt gaan maken, werkt niet zo handig. Vaak moet je je camera dan schuin houden om een zo groot mogelijk oppervlak te krijgen en op een bepaalde manier mikken om beide punten in beeld te krijgen. Vervolgens kun je de instellingen dan in de M(anual) stand overnemen en dan een nieuwe compositie maken. Meestal kun je ook het diafragma 1 stop kleiner maken (een stapje naar een hoger F getal). De A-DEP functie opent het diafragma meestal iets meer dan nodig en met een F-stop er bij krijg je meer scherpte in de foto en waarschijnlijk meer de scherptediepte waar je naar op zoek was.

Beter is de DEP functie die op duurdere camera’s zit (had hem ook op mijn 30D verwacht eerlijk gezegd), hiermee selecteer je bij de eerste halve indruk van de sluiterknop het ene extreme focuspunt en met de twee keer indrukken het andere extreme focuspunt. Vervolgens maak je je compositie opnieuw en druk je af. Het beste kun je hier trouwens ook naar de handmatige stand overschakelen en de instellingen van de camera als startpunt nemen.

De besproken opties zijn de gulden middenweg tussen het volautomatische maken van foto’s in de automatische stand en het handmatig bepalen van de instellingen in de manuele stand. Zeker de moeite van het proberen waard op weg naar het volledig handmatig instellen van je camera instellingen of, als je daar helemaal niet naartoe wilt, een manier om creatieve keuzes te maken en je spiegelreflexcamera niet als veredelde ‘point and shoot’ camera te gebruiken.

Met welke instellingen komt de camera op de proppen in welke omstandigheden en welk effect heeft het om als je daar mee gaat spelen? De ideale manier om te leren. Het beste kun je met de Av stand beginnen, diafragma instellingen hebben een dramatisch effect op hoe je foto er uit komt te zien. Meer daarover ook in mijn artikel over diafragma.

Wil je meer weten over camera techniek, compositie en beeldbewerking? Bekijk dan ook mijn andere fotografie tips.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 4 reacties

Vrijwel elke digitale camera, van simpele compact camera tot professionele digitale spiegelreflexcamera, heeft tegenwoordig de mogelijkheid om een ‘Histogram’ van het beeld te tonen (vaak verscholen onder de “info” knop, soms meerdere keren indrukken). E?©n van de krachtigste, maar ook relatief vaak onbegrepen functies van de camera. Vandaag een korte stoomcursus, de eerste uit een korte serie die de functies van camera’s bespreekt.

Het histogram bestaat uit een grafiek die over het algemeen vaak in de vorm van een heuvel is getekend. Hij is voor elke foto anders en laat zien hoe de verdeling van licht en donker op de foto is. Het linkerdeel van de x-as (horizontaal) van de grafiek gaat over de donkere gebieden van de foto, het rechterdeel van de x-as gaat over de lichtere delen. In het midden is de neutrale belichting, de 18% grijswaarde waar de lichtmeter van de camera altijd naar op zoek is. De puntjes op y-as (verticaal) geven aan hoeveel pixels in het beeld relatief donker, relatief licht of neutraal zijn.

Met behulp van de grafiek kunnen we beoordelen of een foto onder- of overbelicht is of juist neutraal (gebalanceerd) belicht. Neigt de grafiek meer naar de linkerkant, dan is de foto donker, er zijn meer pixels in het donkere deel dan in het lichte deel te vinden. Neigt de grafiek juist naar rechts, dan hebben we een lichte foto, meer pixels van het beeld zijn in het lichte deel te vinden. Er bestaat trouwens geen goed of slecht histogram, de grafiek geeft alleen maar aan wat er is geregistreerd en het is aan de fotograaf om te beslissen of dit goed is of dat er ‘actie’ moet worden ondernomen.

Zo lang de hoogste delen van de grafiek binnen de grafiek vallen is er niets aan de hand. Bijvoorbeeld als je een foto hebt gemaakt van de maan is de omgeving erg donker en de maan erg licht, dan zie je dat het histogram naar links neigt. Maar als de grafiek niet uit de randen loopt, dan betekent dit dat er geen data verloren is gegaan, dat er nog genoeg detail in het donker zit. Hetzelfde geldt voor de lichtere delen.

Je moet op gaan letten als de grafiek de randen raakt. Dan is er data verloren gegaan. Aan de rechterkant betekent dit dat er geen detail meer zit in de witte delen (erg vervelend als het om de lucht gaat) en aan de linkerkant betekent dit dat het detail uit de schaduwen weg is. Vooral voor witte delen is dit in de digitale fotografie redelijk dramatisch (als het niet de bedoeling was), detail uit de lichte delen kun je nooit meer terug krijgen hoe goed je het beeld ook bewerkt. Van onderbelichte foto’s is vaak nog wel wat te maken als je de foto’s in RAW formaat hebt geschoten, dan kun je nog wel 1 a 2 F-stops in de digitale belichting terughalen.

Nu komt de clou waarom de grafiek zo handig is: als je net nadat je de foto hebt genomen naar de grafiek kijkt, kun je bedoordelen of je misschien een langere of kortere sluitertijd nodig hebt om de foto ‘goed’ te belichten. Zit de grafiek tegen de linkerrand aan, dan betekent dit onderbelichting in bepaalde delen en dit houdt dus in dat je de sc?®ne iets langer moet gaan belichten, meer licht op de sensor laten vallen. Je moet dan of de sluitertijd of het diafragma aanpassen (niet beide, want dan krijg je precies dezelfde belichting) zodat de sluitertijd een stapje (een F-stop) langer wordt (van 1/180s naar 1/125s bijvoorbeeld) of het diafragma een stapje groter (de waarde wordt kleiner, van F2.8 naar F2.0).

In bovenstaande foto zie je dat een groot deel van de pixels zich in donkere delen bevinden. Net naast het gezicht aan de rechterkant is er vrijwel geen detail meer te vinden, dit is waar het linkerdeel van de grafiek uit het beeld loopt. Er zit ook nog wat wit in de foto, dit zie je aan de rechterkant ook terugkomen in de grafiek. De bruine, de lichtere, delen komen naar voren in tegen het midden, die zitten dus dichter tegen de 18% grijswaarde aan waar de camera naar op zoek is.

Zit de grafiek tegen de rechterrand aan, dan is de foto in delen overbelicht, waardoor je detail verliest in de lichte delen. Je moet dan de belichting compenseren zodat er iets minder licht op de sensor valt. Je zorgt dan voor een snellere sluitertijd (van 1/125s naar 1/180s) of dat je het diafragma kleiner maakt (van F2.0 naar de kleinere F2.8 waarde). Nu kun je de foto opnieuw nemen en zal door de compesantie de belichting beter uitvallen.

In bovenstaande foto bevinden een groot deel van de pixels zich aan de rechterkant en de grafiek loopt zo het beeld uit. Kortom, ik heb een overbelichting op bepaalde delen, duidelijk te zien aan de lucht waar geen spoortje van detail in is te vinden en ook de panden verliezen behoorlijk detail aan de randen. Door meer schaduw/donker in de foto te brengen kan ik hem toch nog ‘redden’, maar het detail in de lucht ben ik absoluut kwijt.

Als je er meer handigheid in krijgt kun je aan de hand van de grafiek zien hoeveel de compensatie zou moeten zijn als je de ‘optimale’ belichting wilt bereiken. De grafiek is verdeeld over 5 F-stops, de dynamic range van de camera. Dit is het maximum wat de camera kan vastleggen. Als je dus heel veel contrast tussen de lucht en de grond hebt (meer dan 5 F-stops tussen het lichtste en het donkerste deel in de foto), dan ga je detail verliezen en moet je gaan kiezen of je juist gaat onder- of overbelichten. Dit is ook waar je de artistieke keuzes kunt maken. Hecht je meer waarde aan het compleet zwart maken van de schaduwpartijen (en dus meer detail in de lichte delen) of wil je juist een wit vlak met veel detail in de donkere delen. Het is zoals altijd een compromis, maar ook een kans een artistieke keuze te maken.

In mijn favoriete digitale foto bewerkingsprogramma Lightroom zit ook een histogram. Als de foto is ingeladen kijk ik als eerste naar het histogram en dan vooral naar de hoeken. Allereerst sleep ik (je kunt op het histogram klikken en hem naar links of naar rechts slepen) de linkerkant zo ver naar rechts dat het meest linker deel van de grafiek net de rand raakt. Hetzelfde doe ik met de rechterkant. Dit zou de neutrale belichting moeten zijn. Vaak is de foto dan nog wat vlak, door meer schaduw/donker of juist meer licht/highlight in de foto te brengen schuift de grafiek weer het beeld uit en kan ik accenten leggen. Maar dit kun je dus ook al in de camera doen door naar het histogram te kijken en met de belichtingscompensatie te spelen.

Wil je meer weten over camera techniek, compositie en beeldbewerking? Bekijk dan ook mijn andere fotografie tips.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 2 reacties

Foto’s hebben vaak naast een artistieke ook een emotionele waarde, ze zijn genomen bij een speciale gelegenheid of van een speciaal persoon, er is soms veel tijd in gestoken, maar er zit altijd een verhaal achter. Kortom, dat raken we liever niet kwijt. Digitale fotografie heeft veel goeds gebracht, maar heeft toch ook wel een paar nadelen. Met een enkele verkeerd ingedrukte knop kunnen alle bestanden zomaar zijn verdwenen en moeten we er veel tijd en moeite in steken om de foto’s terug te krijgen indien al mogelijk. Daarom vandaag een paar tips hoe om te gaan met digitale fotobestanden. Misschien paranoia, maar hier geldt better safe than sorry.

Foto: “Some Days” door Meredith Farmer,
Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.0.

We beginnen bij het begin, het wegschrijven van foto’s naar een geheugenkaart. Ik heb altijd 4GB aan compactflash geheugenkaartjes bij me (2x1GB en 1x2GB) in mijn fototas, ook als ik maar een enkele snapshot wil maken. Deze hoeveelheid is voldoende voor ongeveer 400-500 foto’s als ik in het RAW formaat fotografeer met mijn Canon 30D camera. Dat is vaak ruim voldoende voor een hele dag fotograferen – afhankelijk van het onderwerp natuurlijk, maar van bijvoorbeeld de LG Rally en de Holland Triathlon maakte ik makkelijk 350-400 foto’s in 3-4 uur. Zit een hoop rotzooi tussen, maar door te blijven ‘knallen’ zag ik de kwaliteit steeds beter worden. Hoe groter de geheugenkaart, hoe langer je door kunt blijven gaan. Ook belangrijk voor het volgende punt.

Ik probeer mezelf te dwingen om geen foto’s ‘in de camera’ te verwijderen. Met 4GB aan ruimte is daar meestal geen enkele reden voor: het haalt mij uit mijn ‘flow’ en op het kleine scherm van de camera zijn kleuren en scherpte sowieso lastig in te schatten. Daarnaast kan een foto in eerste instantie misschien mislukt zijn/lijken, maar er kunnen ook altijd elementen zijn die wel goed zijn waarvan je een uitsnede kunt maken. Maar de belangrijkste reden is dat ik niet per ongeluk, door gehaast werken, al mijn foto’s kwijt wil raken. Ik heb deze regel gebroken tijdens mijn vakantie in San Francisco begin vorig jaar, toen heb ik de laatste dag losse foto’s verwijderd om nieuwe foto’s te maken. Moet er niet aan denken dat ik toen de laatste 400 foto’s zomaar had verwijderd.

Op mijn 30D zitten de ‘remove’ en ‘remove all’ knoppen namelijk dicht naast elkaar. Mocht je toch je foto’s kwijt zijn of een corrupt geheugenkaarte treffen, dan kun je het beste meteen het kaartje uit de camera halen en proberen via de computer bij de bestanden te komen.

Een tip die ik nooit heb toegepast, maar net heb bedacht, is het gebruik van meerdere geheugenkaartjes op dezelfde locatie. Je voorkomt dan dat je een dag of twee vakantiefoto’s van een specifieke locatie kwijtraakt. Als je langere tijd van huis onderweg bent zijn er oplossingen om de foto’s direct van een geheugenkaart naar een losse harde schijf (een ‘imagetank‘) te kopi?´ren. Dit zijn grote schijven waarop heel veel foto’s kunnen worden gezet.

Bedenk wel dat je dan een single point of failure inbouwt. Verlies je de schijf of gaat die kapot dan ben je nog veel meer foto’s kwijt dan met alleen een geheugenkaartje. Dat kan dus een reden zijn om nog meer losse geheugenkaartjes mee te nemen. Op mijn aankomende vakantie (oktober) in Schotland neem ik mijn laptop mee, maar ook een set brandbare DVD’s. Zodra de foto’s in Lightroom op mijn laptop zijn ingelezen brand ik de DNG bestanden direct naar een DVD en stop die weg in een mapje in mijn koffer. Op een DVD kan 4,7GB aan data, met 4GB aan geheugenkaartjes zit ik in principe dus safe voor elke dag.

Bij thuiskomst laad ik de foto’s van het geheugenkaartje in Lightroom. De bestanden worden omgezet naar het DNG (Digital Negative) formaat en op een externe schijf geplaatst. Nu heb ik dus twee kopie?´n, zowel het geheugenkaartje als de externe schijf heeft het fotobestand. Vervolgens doe ik mijn normale bewerkingen en publiceer de foto’s die de moeite waard zijn op Flickr. Ongeveer ?©?©n keer per week (als ik foto’s heb gemaakt), vaak op zondag, kopieer ik de volledige Lightroom database (metadata en preview bestanden) en de mappen met nieuwe foto’s naar een tweede externe schijf. Vanaf dat moment heb ik dus drie digitale kopie?´n op twee losse schijven en de originelen op de geheugenkaart.

Eigenlijk moet je er dan nog voor zorgen dat je de kopie?´n ook geografisch gaat scheiden. Twee schijven die bovenop elkaar staan kunnen tegelijkertijd in een brand verdwijnen en dan heb je nog niets aan al die kopie?´n. Dit heb ik nog niet goed geregeld, eigenlijk zou ik de externe schijf of DVD’s met foto’s in de kluis op het werk of bij mijn ouders in Dordrecht moeten opslaan.

Ik formatteer nooit de foto’s van de compact flash kaart in de computer, maar alleen in de camera. Dit is misschien bijgeloof, maar ik probeer alleen de camera naar de geheugenkaart te laten schrijven. Het bestandsformaat in de meeste geheugenkaartjes is FAT32, dus als je toch de kaart met de computer formatteert, zorg er dan in ieder geval voor dit niet in NTFS of Mac OS Extended formaat te doen. De kaart wordt pas geformatteerd als ik weer opnieuw op pad ga. Zo komt het dus voor dat sommige kaartjes foto’s bevatten van maanden geleden. Voordat de camera de tas in gaat controleer ik de batterij, de ISO waarden (je wilt voorkomen dat je in de volle zon met ISO 400 staat te fotograferen) en formatteer het geheugenkaartje.

Ter afronding nog een paar tips om fouten met geheugenkaarten te voorkomen. Er zitten geen bewegende delen op, maar externe omstandigheden kunnen er nog steeds voor zorgen dat een kaartje corrupt raakt. Bescherm de kaarten voor statische elektriciteit en stof, sla ze op in een anti-statische zak of minimaal in de bijgeleverde plastic opbergmapjes. Bescherm de kaartjes voor de hitte, laat ze niet in de auto liggen op een warme dag. Bescherm kaartjes tegen vochtigheid, geen koele en droge kaartjes vanuit een auto met airco in een warme vochtige omgeving direct in je camera stoppen, maar eerst een tijdje laten acclimatiseren. Zelfde geldt trouwens voor de camera zelf.

Elke camera geeft met een lampje aan dat er naar de geheugenkaart wordt geschreven. Zet de camera nooit uit als dit lampje brandt en haal de geheugenkaart er zeker niet uit op dat moment! Voor compactcamera’s is dit kritischer dan voor spiegelreflexcamera’s, omdat die vaak een kleiner buffer hebben waardoor de camera er langer over doet om de foto’s naar de kaart te schrijven. Het duurt dus langer voordat de camera uit kan. Zorg er ook voor dat je voldoende batterijcapaciteit overhoudt. Als de batterij leeg gaat tijdens het schrijven loop je het risico dat de laatste foto (minimaal) corrupt raakt.

Het is misschien allemaal wat paranoia voor die paar hobby foto’s van mij, maar voorlopig voel ik me er prettig bij en het is ook werkbaar als je je eenmaal deze richtlijnen aanwent. Wil je meer weten over camera techniek, compositie en beeldbewerking? Bekijk dan ook mijn andere fotografie tips.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 3 reacties

Vanochtend om 08.30u vertrokken voor een fietstocht van 47km (was niet helemaal de bedoeling). Ik had geen vooropgezet doel, maar wilde wel naar een plek waar ik een paar nieuwe pogingen kon wagen om een panorama foto te maken. Uiteindelijk heb ik van de Hollandse Brug en vanaf Naardervesting een panoramafoto kunnen maken. Deze keer wel bewerkt met Lightroom, de horizon loopt daarom wat beter dan de testfoto van gisteren. Over de foto in Naarden ben ik het meest tevreden.

Vergroting hier

Vergroting hier

Werkwijze

Op pad had ik mijn statief en fototas met drie lenzen bij me (na een kilometer of 30 voel je die combinatie wel). Voor de panorama’s heb ik gebruik gemaakt van mijn Tokina 12-24mm lens. Hoe groter de hoek, hoe minder foto’s er nodig zijn en hoe minder kans je loopt dat je heel veel reparatiewerk moet verrichten. De lens had geen polarisatiefilter, anders loop je het risico dat de kleuren in de lucht tussen de foto’s onderling sterk uiteen lopen, afhankelijk van de hoek met de zon. De foto van het Gooimeer (de bovenste) is genomen op 20mm, de foto vanaf Het Arsenaal in Naarden is genomen op 18mm, de camera staat in ‘manual’ modus zodat sluitertijd en diafragma niet wijzigen als ik ronddraai. Ik heb een hoge diafragma waarde van F11 gekozen zodat het niet zoveel uitmaakt als de lens automatisch dichter of verder weg scherpstelt bij de verschillende foto’s.

De camera is in mijn geval geplaatst op een vrij simpel statief, maar het doet prima zijn werk. Zaak is om dit statief zo recht mogelijk te krijgen zodat als je de camera draait de horizon recht blijft. Dit is mij met de laatste foto het best gelukt, hoewel ik nog steeds wel een verval zie hoe verder ik van het startpunt af draai. Op Flickr heb ik de tip gekregen uit te kijken naar een waterpas die je in de ‘hotshoe’ (de plek waar je anders een flitser kwijt kunt) te plaatsen.

Eigenlijk moet je ook uitrekenen van het ‘nodalpoint’ van je camera is. Dit is het punt waarom het licht de camera binnen komt en over dit punt moet je je camera ook om zijn als draaien. Het werkt niet goed als je de camera vasthoudt en dan zelf ronddraait, de draaiing moet op de as van de camera gebeuren. Ik denk niet dat ik het goede punt al te pakken heb, maar ik ben ook weer niet heel ontevreden over hoe de foto’s er uit komen. Zorg er in ieder geval voor dat je nieuwe foto de vorige foto met minimaal 20% overlapt. Hierdoor gaat het plakproces makkelijker. Ik maak de overlap meestal groter, omdat ik de verteken effecten van de groothoek wat probeer tegen te gaan.

De foto’s heb ik vervolgens ge?Ømporteerd in Lightroom, de lichtste en donkerste foto uit de serie vormen mijn referentiekader om de bewerking te bepalen (gemiddeld het beste). Ben ik tevreden over de bewerking, dan kopieer ik hem met de “Sync” functie naar alle foto’s in de serie zodat ze allemaal dezelfde kleuren en licht-donker verhoudingen blijven houden. Ook maak ik de horizon (weer) recht, zodat ik zo min mogelijk aanpassingen hoef te doen in mijn panorama applicatie.

De applicatie die ik gebruik voor het aan elkaar plakken van panorama’s is DoubleTake (‚Ǩ20 incl. BTW) op de Mac (Sonicwalker op Flickr adviseert in het eerdergelinke topic voor de PC “Stitcher Unlimited 5.5″, maar die is verre van gratis). Na een export van alle foto’s uit Lightroom sleep ik de afzonderlijke foto’s ?©?©n voor ?©?©n naar het werkblad van DoubleTake. Deze probeert dan de berekenen waar de nieuwe foto aan de andere foto geplakt moet worden en probeert dit zo te doen dat je geen ‘laslijn’ ziet tussen de twee foto’s. Daarom moet je zorgen dat je foto’s elkaar overlappen. Soms zit het programma er naast, dan staat een boom er twee keer op omdat de foto op een andere plek is samengevoegd. Dan sleep ik de foto over de andere foto heen en probeer zo goed mogelijk de twee foto’s te matchen. Dit hoeft niet precies, als je binnen een paar pixels zit kan de applicatie zelf de goede las maken.

Tips

Een handige manier van het vinden van het start- en eindpunt van de serie is om je hand/vingers aan het begin en eind te fotograferen. Dan kun je snel zien waar je moet starten en eindigen.

Probeer de lichtomstandigheden ook zo gelijkmatig als mogelijk te houden, vooral de zon wil nog wel eens snel achter een wolk verdwijnen wat een behoorlijke donkere vlek op je foto kan opleveren (kan soms ook wel weer interessant zijn). Probeer ook een panorama te maken waarin de zon niet laag in de lucht hangt. Bij mijn eerste foto zien je een behoorlijke witte vlek en er waren ook zonnestralen te zien. Die matchen niet als je de boel aan elkaar plakt (door de wisselende hoek van de lens), waardoor je vier of meer lensflares in je foto krijgt die van links naar rechts lopen.

Ongetwijfeld zal ik in de toekomst nog meer handigheid krijgen in het maken van panoramafoto’s. Het is in ieder geval weer een nieuwe uitdaging die zeker naar meer smaakt. Misschien een leuk vakantieproject om van je vakantiebestemming een panoramafoto te maken?

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 1 reactie

Bij publieke evenementen en op vakanties zie je steeds vaker hele batterijen spiegelreflex camera’s (DSLR) opduiken met de meest fantastische L(uxury)-lenzen er aan gekoppeld (te herkennen aan het rode randje rond de lens). Blijkt in een aantal gevallen de camera gewoon in de automatische stand te staan en worden er niet meer dan ‘snapshots’ mee genomen. En dan zijn mensen teleurgesteld over de kwaliteit van de foto’s afkomstig van zo’n dure camera. Je moet je dan misschien afvragen waarom je niet voor een compactcamera zou kiezen. Je gebruikt de kracht van de camera niet. Hoe maak je de keuze en waar moet je op letten?

Compactcamera’s

Compactcamera’s kent iedereen, ze zijn klein en handzaam (ah, daar komt de term compact vandaan), je kijkt op een LCD scherm om je compositie te bepalen en ze komen vaak met een mogelijkheid om filmpjes en geluid op te nemen. Kenmerk is dat je werkt met maar ?©?©n lens, vaak wel eentje met een groot optisch bereik (zowel groothoek als zoom is er in afgedekt). Ze zijn vooral geschikt voor situaties waar een grote logge camera niet gewenst is of meegenomen kan worden, om snel en makkelijk foto’s (snapshots) te maken. Maar ze doen het ook heel goed als macro camera, je kunt er vaak veel dichter mee op je onderwerp scherpstellen dan spiegelreflex camera’s zonder dure zoom lens kunnen en je krijgt veel sneller een mooie onscherpte achter je onderwerp.

Nadeel is dat het op het LCD scherm vaak lastig te bepalen is of je onderwerp echt goed scherp is en ook het beoordelen van kleur is vrij lastig. De resultaten zie je pas thuis. Ook qua bewerking heb je minder keus, digitale compactcamera’s hebben vaak niet de mogelijkheid om in RAW formaat te fotograferen, zeker niet in de automatische stand.

Spiegelreflexcamera’s

De DSLR is het grote broertje ervan, groter en zwaarder en met de mogelijkheid om lenzen te wisselen. Grote voordeel is dat je direct door de lens kunt kijken, waardoor je heel precies kunt bepalen hoe de uiteindelijke foto er uit komt te zien. Wat is de kleur, hoe scherp is mijn onderwerp. De camera’s zijn (door het wisselen van lenzen) veel flexibeler inzetbaar en ideaal voor specialistische fotografie. Bijvoorbeeld macrofotografie of juist het fotograferen van sportevenementen. De camera reageert over het algemeen sneller dan een compact camera en het interne geheugen en de schrijfsnelheid is groter, waardoor je een grotere kans hebt de goede foto te maken.

Voor DSLR’s is het noodzakelijk dat je behoorlijk wat weet over de techniek die achter het maken van een foto zit. Wat doen diafragma, sluitertijd, witbalans en iso waarden in combinatie met de gekozen lens met je foto en hoe kun je die optimaal inzetten om het beste resultaat te krijgen. En dan hebben we het nog niet eens over compositie. Dit vereist dat je iets serieuzer met fotografie omgaat. Daarom worden DSLR’s ook vooral gebruikt door professionals, semi-profs en enthousiaste amateurs.

DSLR’s zijn een dure hobby. Niet zozeer de camera zelf, maar het glas (het objectief) bepaalt hoe scherp en contrastrijk de foto er uit komt en daarvoor heb je goede (en vaak ook dure, maar hoeft niet altijd zo te zijn) lenzen nodig. De Canon 5D (‚Ǩ2000+) heeft bijvoorbeeld zo’n goede beeldkwaliteit dat als je minder dan een L-lens gebruikt je niet optimaal gebruik maakt van de optische kwaliteit die de camera aan kan. Hetzelfde geldt eigenlijk voor het Canon instapmodel (de 400D) waarop een 18-55 lens zit die optisch niet super is.

Waar moet je sowieso op letten

Ongeacht de camera die je koopt, je moet rekening houden met een aantal dingen. Bedenk dat megapixels niet alles zeggen. Hoe meer megapixels er in de camera zitten, hoe groter de foto’s kunnen worden. Maar heb je wel een 2000x3000px grote foto nodig als je alleen foto’s op internet plaatst en/of 10x15cm afdrukjes maakt? Een ander nadeel, vooral bij compactcamera’s, is dat producenten soms zoveel megapixels op een steeds kleinere sensor proberen te persen dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. Dit wordt vooral duidelijk doordat je meer ruis in de foto ziet. Een gouden stelregel is dat je 300×300 pixels nodig hebt per ‘inch’ (dpi), bij een 10x15cm foto is een resolutie van 1200x1800px dan genoeg.

Een ander aandachtspunt is de accu. Ik zeg expres accu, want idealiter heb je een oplaadbare accu bij je camera. Ten opzichte van (oplaadbare) batterijen kun je veel meer foto’s maken met een lithium-ion accu en is de kwaliteit voor langere tijd ook gegarandeerd. Heel belangrijk vooral voor compactcamera’s die volledig vertrouwen op een LCD scherm. Je zult net zien dat op het moment dat je een mooie zonsondergang wilt fotograferen dat op het hoogtepunt je batterij er mee stopt. Een reservebatterij is dan ook erg handig.

Voor compactcamera’s geldt dat je ook enorm moet oppassen met de zoomfactoren die de fabrikanten claimen. “20x zoom!”, “25x zoom!” Dit is vaak een combinatie van optische en digitale zoom. Optische zoom is valide, net zoals met een spiegelreflex camera kan een lens zoomen. Digitale zoom is echter gevaarlijker. Dit is geen zoom die de lens uitvoert, maar een digitale functie die door het beeld digitaal te vergroten (waardoor je een lagere resolutie krijgt) en een deel van het beeld te snijden deze ‘zoom’ bereikt. Dit levert al snel veel meer ruis en onscherpte op die vooral duidelijk zal worden bij het afdrukken van de foto. Let hier dus goed op.

Zorg dat je bij de selectie van een spiegelreflex camera een camera zoekt die goed in de hand ligt, doordat ze groter zijn moet je er goed grip op kunnen uitoefenen. Zorg er ook voor dat je een cameramerk kiest waarvan je zeker weer dat de lensvatting langere tijd beschikbaar zal blijven, niets is vervelender dan een dure lens te hebben die je over 4-5 jaar op je nieuwe camera niet meer kunt gebruiken. De lens die er bij wordt geleverd is ook belangrijk, soms is het beter alleen de body te kopen en er dan een duurdere lens bij te zoeken die van een betere kwaliteit is dan de lens die er standaard wordt bijgeleverd. Hier is de lichtsterkte van de lens belangrijk, hoe lager het minimale F getal hoe lichtsterker de lens is, hoe minder vaak je moet kiezen voor een langere sluitertijd. Hiermee loop je een groter risico op bewegingsonscherpte.

Grootste invloed

Het belangrijkste om te onthouden van dit verhaal is dat de camera je kan helpen om een betere foto te maken, maar het is absoluut niet zo dat als je een spiegelreflex camera koopt dat je fotografie dan overnacht ten goede verbetert. Je moet gebruik kunnen maken van de tools die je krijgt/koopt. Iedereen kan met een sportauto hard in een rechte lijn rijden, maar met de rem- en bochtentechniek maakt de coureur het verschil. Ditzelfde geldt voor de fotograaf, die moet zijn camera door en door kennen. Dit kan ook heel goed een compactcamera zijn. Door diafragma, sluitertijd, compositie goed toe te passen kan zelfs een foto uit een camera in een mobieltje nog een meesterwerk opleveren die het prima doet op het internet of een kleine kleurenafdruk. Het is niet de camera die een goede foto maakt, het is nog steeds de fotograaf die hierop de grootste invloed heeft. De camera kan je er slechts meer helpen.

Wil je meer weten over camera techniek, compositie en beeldbewerking? Bekijk dan ook mijn andere fotografie tips.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 3 reacties

De vakantie zit er weer aan te komen en dat betekent dat er weer honderden, zoniet duizenden, foto’s worden gemaakt door vakantievierders. E?©n avond mogen familie en vrienden zich vervelen bij het bekijken van al die foto’s maar wat is nu leuker dan de hele wereld met je foto’s vervelen? Je kunt ze natuurlijk zelf op een site plaatsen, een mooi album maken en hoog in Google proberen te komen. Maar waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan? Daarom vandaag een overzichtje van sites om foto’s met de wereld de delen, waar mogelijk natuurlijk het liefst gratis.

Er zijn een aantal soorten sites waarop je foto’s kunt delen, de hoofdcategorieeen zijn sites waarop je foto’s kunt ‘dumpen’ en sites waarin je foto’s in een sociale ontmoetingsplaats terechtkomen. Photobucket.com is een voorbeeld van de eerste categorie (de nummer ?©?©n in Amerika, Flickr is slechts zesde). In Amerika is MySpace.com (vergelijkbaar met het Nederlandse Hyves.nl) erg groot en veel gebruikers van die site plaatsen hun foto’s op Photobucket om ze vervolgens te delen met andere MySpace bezoekers. De site is er ook helemaal op ingericht, als je op “Share” drukt bij een foto dan krijg je de optie om de foto snel in Myspace.com, email, Facebook, LiveJournal, Blogger, TypePad, etc. te plaatsen.

Aan opslagruimte met het gratis account geen gebrek, je kunt tot 1GB aan foto’s of video’s uploaden en tot 25GB aan webverkeer genereren. Als de foto’s minder dan 1024x768px groot zijn geldt er geen beperking in hoe groot het fotobestand mag zijn, anders geldt een limiet van 1MB. Met de embedded link plaats je de foto’s op je eigen website. Je kunt je foto’s creatief gebruiken in slideshows en “remixes”. In een remix plaats je een serie video’s en foto’s, voeg je ondertiteling, randen en veranderingen toe en die deel je met je vrienden. Het is snel te doen en kan er leuk uitzien. Mijn poging vind ik nog niet zo geslaagd.

Andere sites voor het snel delen van foto’s zijn Slide en ImageShack (onbeperkte uploads). Ze zijn vooral populair door de integratie met sociale netwerken zoals MySpace, Facebook, etc. Verklaart ook de reden waarom ze zelf weinig van deze elementen hebben, de meeste functionaliteit wordt afgehandeld door de sociale netwerken zelf. Van de drie vind ik Photobucket de beste qua uitvoering, de site is duidelijk en intuitief, makkelijk te navigeren en heeft (voor het doel) mooie functionaliteit.

Webshots community

Een andere grote en populaire site om foto’s te plaatsen is de Webshots Community. Hier kun je maximaal 1000 foto’s plaatsen, met 100 foto’s per maand extra voor elke maand dat je (gratis) lid bent. Dit is al meer een gemeenschap, je kunt je vrienden en favoriete leden volgen, foto’s worden gerangschikt per onderwerp in “channels” en kunnen ook worden opgezocht en je kunt commentaar leveren op elkaars foto’s. Ook hier kun je je foto’s publiceren op een website of blog, je kunt vrienden en familie uitnodigen om je foto’s te bekijken en je kunt van je foto een eCard maken.

Picasa

Google heeft een eigen foto organiseer applicatie (voor de PC) gemaakt genaamd Picasa. Maar naast het organiseren van foto’s op je desktop kun je ze sinds kort ook delen met de wereld via e-mail of web albums. Je kunt vrienden uitnodigen je webalbum te downloaden en te bewaren in hun eigen Picasa database. Je krijgt 250MB aan webruimte met een Google Account, genoeg voor ongeveer 1000 foto’s.

Zoom.nl Gallery

Wil je wat meer met je (vakantie)foto’s en fotografie, dan zijn er meer serieuze sites waarop je een hele gemeenschap van enthousiaste fotografen kunt ontmoeten. Zo is er in Nederland bijvoorbeeld de Zoom.nl Gallery. Hierop plaatsen gebruikers in de hoop dat andere gebruikers een mooi cijfer geven aan de foto en/of een reactie achterlaten. ‘Helaas’ is de gallery erg populair, waardoor de snelheid nog wel eens te wensen over laat. Als gratis gebruiker mag je een schamele 2MB aan foto’s uploaden, abonnees van Zoom Magazine krijgen onbeperkte uploadruimte. Kan dus een optie zijn als het blad je interesseert (ik heb ook een abonnement). Wel is het zo dat op deze site vooral de meer artistieke foto’s terechtkomen. Complete vakantiefoto albums met ‘snapshots’ komen hier niet zo snel op terecht.

Zooomr en Flickr

Dan komen we nu bij mijn twee favoriete websites om foto’s te delen. Zooomr en Flickr zijn op dit weblog al veelbesproken. Beide sites kenmerken zich door een uitgebreide gemeenschap gebruikers. Je wijst keywords toe aan je foto’s, plaatst deze in groepen, maakt een lijst van favorieten en levert commentaar op elkaars foto’s. Flickr heeft zeer zeker de overhand, Zooomr is nog een nieuwkomer met wel interessante functionaliteit die in snel tempo wordt uitgebouwd, ik publiceer mijn foto’s tegenwoordig op beide sites. ‘Vroeger’ zat in Zooomr de mogelijkheid om te zien waar de bezoekers van je fotopagina vandaan kwamen, sinds de nieuwe versie is deze functie niet meer beschikbaar, maar hij schijnt er wel weer aan te zitten komen.

Bij Flickr mag je 100MB per maand aan foto’s uploaden, de volgende maand gaat dit weer terug naar 0 om weer 100MB te vullen. De foto’s die je voorgaande maanden op de site hebt gezet blijven staan, maar bezoekers kunnen alleen de laatste 200 foto’s zien en je kunt maar drie fotosets samenstellen. Als je een Pro abonnement neemt heb je recht op onbeperkte uploads (10MB per foto), opslag, albums, etc.

Zooomr heeft geen upload, bandbreedte, download, bestandsgrootte of andere limieten. Zelfs met het gratis account. Als Pro gebruiker steun je de site en krijg je geen advertenties te zien (de site heeft op dit moment helemaal nog een advertenties). Vanuit het perspectief van best waar voor zijn geld is dit dus de site waar je moet zijn. Nadeel is dat het niet zo volwassen is als Flickr, de site ligt er wat vaker uit dan Flickr (misschien niet zo heel belangrijk als je je vakantiefoto’s deelt, maar wel als je geld wilt verdienen met je foto’s met de nog te openen Marketplace) en de gemeenschap en gemeenschapsfunctionaliteit is nog niet zo uitgebreid. Maar geef het een kans, het is in ieder geval een veelbesproken toevoeging.

Wil je gewoon je vakantiefoto’s snel op internet hebben zonder teveel poespas, dan is een site als Photobucket erg interessant. Wil je meer met fotografie, een gemeenschap hebben om je foto’s mee te delen, dan is Flickr of Zooomr misschien iets meer voor jou. Natuurlijk is dit geen uitvoerige lijst, het zijn een aantal van de hoofdrolspelers. Welke sites gebruik jij zoal om je foto’s te delen?

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 0 reacties

Vroegah toen we nog camera’s hadden die hun foto’s op filmrolletjes dumpten liepen fotografen rond met tassen vol filters. Om het beeld warmer of juist koeler te maken, voor het maken van foto’s onder tl of fluoriserende licht, rood oraje geel en blauwe filters om in zwart-wit foto’s bepaalde kleuren te versterken, etc. Met de introductie van digitale fotografie is de noodzaak voor deze filters grotendeels verwijderd. In Lightroom en Photoshop of zelfs in de camera zelf kan ik veel van deze effecten bereiken. Er zijn echter nog wel een paar filters die ook in de digitale wereld prima bruikbaar zijn, omdat je die effecten niet in Photoshop kunt toepassen. Een goed polarisatiefilter is ?©?©n van de belangrijkste accessoires die een digitale fotograaf bij zich kan hebben, naast een statief en genoeg geheugenkaartjes en batterijen.

In het kort komt het er op neer dat een polarisatiefilter reflecties tegengaat. Alles in de wereld reflecteert licht en kan invloed hebben op hoe de kleuren in de camera terecht komen. Hoe meer reflectie, hoe minder je de echte kleuren ziet. De kleuren worden dus versterkt als je het filter op je lens hebt zitten. Groener groen, felle kleuren van bloemen die er nog meer uitspringen. Verder worden reflecties in glas en op water tegengegaan, waardoor je bijvoorbeeld wel de bodem van een fontein met vissen zou kunnen zien of niet alleen de kop van een kikker, maar ook zijn lijf onder de waterspiegel. Maar het bekendste effect is dat blauwe luchten onder bepaalde omstandigheden veel feller (bijna onwerkelijk) blauw worden. Voor grijze luchten heeft het filter geen enkel effect.

Het filter bestaat uit twee delen, een deel dat je op de schroefdraad van de lens draait en een draairing waarmee je het effect kunt doseren door er aan te draaien. Er is bijna altijd een bepaald punt waarop die witte wolk in de blauwe lucht er echt uit springt, je herkent dit meteen. Het filter is het meest effectief als het op 90 graden van de zon wordt gehouden, dus de zon staat links of rechts van de fotograaf en daarnaast hangt het ook nog af van de verticale hoek waarin de camera wordt gehouden. Soms krijg je ook al donkere luchten als je geen polafilter gebruikt, vooral op hele zonnige dagen.

Door aan het filter te draaien komt er ander licht de lens binnen,
erg duidelijk bij dit gebouw in Almere.

Circulair of lineair?

Er zijn twee verschillende filters, een circulair en een lineair filter. Lineaire filters zijn minder duur dan circulaire filters en ook marginaal effectiever. Maar je hebt een circulair filter nodig als je een camera hebt dat door de lens meet of autofocus heeft, anders schakel je door het ombuigen van lichtstralen dat het filter doet ?©?©n of beide functies uit. Kortom je hebt een circulair filter nodig voor alle spiegelreflexcamera’s sinds… ehm… 1960 ofzo ;)

Komt al dit moois ook met een prijskaartje? Ja, je verliest met een polarisatiefilter gemiddeld 1-2 F-stop(s), wat betekent dat je sluitertijd iets langzamer is dan als je geen polarisatiefilter gebruikt. Zou je zonder op 1/180s kunnen schieten, dan zit je nu op 1/60s. Afhankelijk van op hoeveel mm je schiet zou je camerashake in je foto’s kunnen introduceren. Ruwweg moet de sluitertijd minimaal gelijk zijn aan het aantal mm, bijvoorbeeld 1/100s minimaal op 100mm.

Het verliezen van wat licht is echter geen probleem op dagen met blauwe luchten en een zonnetje, dan is er voldoende licht om dit te compenseren. Soms kan het zelfs wenselijk zijn expres het filter er op te draaien en wat licht te verliezen, zodat je juist op die zonnige dagen een langzamere sluitertijd kunt krijgen en daardoor een creatieve beweging in de foto kunt bewerkstelligen.

Ook koelt het polafilter het beeld iets meer af, er wordt meer blauw in de foto ge?Øntroduceerd. Maar dit is niet iets dat niet digitaal opgelost kan worden. Het effect kan ook te ver doorslaan, bijvoorbeeld op hogergelegen locaties, maar ook op zeeniveau. De lucht wordt dan zo donker dat het bijna zwart lijkt. Je kunt je filter vaak niet gebruiken als je een lenskap op je lens gebruikt. Dit zal dan ook bij een lens worden vermeld.

Heb je een filter nodig voor elke lens? Niet per se, polarisatiefilters zijn relatief duur dus je kunt het beste een afweging maken welke lenzen er van zouden kunnen profiteren. Elke lens heeft een bepaalde filterdiameter. 50mm, 77mm, 82mm, 85mm, het komt niet vaak voor dat je twee lenzen hebt die dezelfde diameter delen. Voor elke diameter moet je dan een filter hebben. Het is echter ook mogelijk verloopadapters te gebruiken. Bijvoorbeeld een 58mm filter kan met een adapter ook op 55 of 52mm lenzen worden geplaatst of een 77m filter kan met een adapter op 72, 67 of 62mm lenzen. Soms is het ook de vraag of het echt nuttig is om een polarisatiefilter op een lens te plaatsen. Bijvoorbeeld bij macro lenzen ben je toch al aan het knokken om genoeg licht te krijgen en het beeld stil te houden, dan kun je niet nog eens 1.5 F-stop aan licht verliezen.

Groothoek

Vaak wordt afgeraden een polarisatiefilter te gebruiken met een groothoeklens. Door de grote hoek wordt verder van de zon de lucht donkerder gekleurd dan de lucht dichter bij de zon. Ik vind het effect juist mooi het brengt meestal de focus naar het onderwerp. Een ander iets om rekening mee te houden is dat een polarisatiefilter een vrij dik filter is, doordat je die draairing er op hebt zitten. Hierdoor krijg je in groothoeken breder dan ongeveer 24mm een deel van het filter in beeld. Dit zie je door donkere hoekjes in de hoeken van de foto. Je kunt dit tegengaan door een dunner filter te kopen, maar die zijn weer wel duurder.

De rechterkant is veel donkerder dan de linkerkant, waar de zon was

Met een polarisatiefilter kun je heel veel voor je foto’s doen zonder uitgebreid te hoeven bewerken. Ze zijn relatief duur, maar kies toch voor een bekend merk met een goede reputatie, het is het waard. Dit zijn Hoya en Tiffen aan de goedkopere kant, B+W of Heliopan in de hogere prijscategorie. Ikzelf gebruik zowel Hoya als Tiffen filters. Controleer welke diameter je lens heeft en koop altijd een circulair polarizer.

Kijk hier voor meer artikelen in deze “fotografie tips” serie.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 28 reacties

Camera vasthouden?!? Ja, het klinkt misschien wel kinderachtig en bizar, maar ik ga het er toch echt over hebben. Relatief vaak zie ik mensen met gestrekte arm (en met ?©?©n hand) een camera een kant op houden en dan afdrukken (vooral toeristen doen dit erg vaak). Maar ook met twee handen de zijkanten van de camera vasthouden of alleen met twee vingers in plaats van de hele hand de lens beetpakken komt veel voor. Hoe je je camera vast houdt is van wezenlijk belang voor hoe je foto’s er uit komen. En dan vooral de scherpte van de foto’s. Het is geen absolute wetenschap, maar je bewust zijn van je houding kan soms al het verschil betekenen tussen een mislukte of geslaagde foto.

Een statief is de beste manier om een scherpe foto te garanderen (tenzij je de focus op de verkeerde plek legt natuurlijk, maar dan ben je reddeloos verloren). Het statief vormt een stabiele ondergrond voor je camera die ook een kwartier 30cm boven de grond kan staan. Met een statief ga (lees ‘moet’) je de tijd nemen om je compositie te bepalen. Maar lang niet iedereen wil de moeite nemen een statief van een paar kilo mee te sjouwen en elk beeld nauwkeurig uit te meten of de situatie leent zich er simpelweg niet voor. Ik ben ook lui wat statieven betreft. Het haalt het tempo er uit en je bent minder flexibel. Daarom een paar tips om ook zonder statief een scherper beeld te krijgen, vooral een uitdaging in donkere omgevingen.

Wat de beste manier van het vasthouden van je camera is hangt een beetje af van de camera die je hebt, het type lens dat er op zit en ook je lichaamsbouw (grote of kleine handen om te beginnen). In ieder geval moet je hem met twee handen beetpakken. Twee handen zijn veel stabieler dan ?©?©n hand. Daarnaast moet je proberen je camera dicht bij je gezicht te brengen en te houden. Je lichaam is namelijk best wel stabiel (tenzij…) en hoe dichter je de camera bij je lichaam houdt, des te minder kans op bewogen foto’s doordat je armen bewogen. Hoe compacter je jezelf kunt maken, des te beter. Je lichaam wordt je statief.

Leg de lens van je spiegelreflexcamera in je linkerhand, de body van de camera rust tegen je pols. Hierdoor kun je de camera vrij een richting op draaien, maar toch stevig vasthouden als je ook je rechterhand plaatst. Bij de meeste lenzen kun je zo met je duim en wijsvinger de scherpstelring of zoom bedienen. Plaats je rechterhand aan de rechterkant van de camera, de duim aan de achterkant, je wijsvinger lichtjes boven de ontspanknop en je drie andere vingers aan de voorkant van de camera. De meeste camera’s hebben hier ook een uitsparing voor je vingers, het zou natuurlijk moeten aanvoelen. Houd de camera stevig vast, maar probeer hem niet fijn te knijpen want dan krijg je juist weer meer beweging. Dezelfde houding werkt ook als je de camera in de verticale stand houdt.

Een goede illustratie van hoe de camera vast te houden geeft Chris Marquardt van de “Tips from the Top Floor” podcast. Sowieso een hele goede podcast om je op te abonneren, vrijwel elke week een nieuwe video en een audio podcast.

In het geval van een compactcamera zul je zien dat je de camera eigenlijk met vier vingers (duim en wijsvinger van beide handen) vasthoudt, gedicteerd doordat je het LCD scherm goed wilt kunnen zien en daarvoor moet je de camera op afstand houden. Twee vingers bovenaan en twee onderaan de camera. Vaak zie je dat mensen hun overgebleven vingers aan de voorkant van de camera houden, waardoor je het risico loopt dat je vinger in beeld komt of je het effect van de flits beperkt. Door de twee vingers boven en onder zo veel grip op het oppervlak van boven en onderkant van de camera te geven (dus ze zo dicht mogelijk naar elkaar te bewegen) en de andere drie vingers te buigen en daar de camera tegenaan te drukken cre?´er je toch een stevige houding. Hier een goede illustratie hiervan.

Bij een spiegelreflexcamera kijk je door de zoeker, dus de camera is al lekker dichtbij. Bij een compact camera kijk je op de LCD, hiervoor moet je de camera iets verder weg houden. Probeer dit binnen 25-30cm te houden en druk je ellebogen in je zij, hierdoor voeg je meer stabiliteit toe. Leunen tegen een stevig object is ook een goed idee. Laat je ellebogen rusten op een muurtje of leun met je volle gewicht tegen een muur aan (mits beschikbaar) of laat een knie op de grond rusten. Ook kun je je voeten iets spreiden om een steviger houding aan te nemen als je staat.

Op het moment van afdrukken kan het soms goed werken om even stevig in te ademen en dit vast te houden of uit te ademen en dat vast te houden. Hierdoor verminder je nog meer de beweging van je lichaam. Ik merk dat ik dit vooral doe bij het maken van Macro foto’s uit de losse hand. De beperkte scherptediepte en de relatief langzame sluitertijden (1/50s op 100mm is niet ongewoon) vereist dat je je camera zostil mogelijk houdt, anders ben je je scherpe punt weer kwijt en moet je opnieuw focussen. Dit leidt er ook toe dat ik soms moet ‘bijkomen’ door even een pauze te nemen vanwege de ingespannen werkwijze.

Waar ik mezelf ook vaak op betrap is dat ik tijdens het lopen een onderwerp zie, dan even stilhoud om ‘te mikken’, maar tijdens het afdrukken al bijna weer op pad ben op zoek naar de volgende foto. Mijn hersens zijn al bezig met de volgende stap. Hierdoor is het moment van afdrukken en het moment van de camera van je gezicht weg bewegen soms te dicht op elkaar, waardoor je ook weer bewogen foto’s kunt krijgen.

Eigenlijk kun je hierbij het beste doen wat je ook bij ‘panning’ doet. Met panning beweeg je de camera na het afdrukken nog mee met het object, ook al heb je de foto dan al. Dit voorkomt dat je tijdens het volgen van de auto en net na het afdrukken de camera laat stoppen terwijl de sluiter nog niet dicht is. Bij stilstaande onderwerpen druk je af en houd je de camera nog een seconde in dezelfde stand. Dit geeft je wat meer innerlijke rust (jawel) en meer kans op een scherpe foto.

Pfoe, want kun je veel over dit onderwerp vertellen. Als laatste tip weer een nuance, ook bewogen foto’s kunnen erg mooi zijn, de meest extreme vorm is wel “Camera Tossing“. Gooien met de camera.

Kijk hier voor meer artikelen in deze “fotografie tips” serie.

© voor KENNETHVERBURG•NL, 2007. | Permalink | 7 reacties